Bewijskracht WhatsApp

Zakelijk appen
Waar de app vroeger met name werd gebruikt voor privé-doeleinden, zien we de laatste jaren dat er in toenemende mate ook zakelijk gebruik van wordt gemaakt. Dagelijks maken ondernemers en bedrijven afspraken met elkaar via WhatsApp (of SMS). De vraag luidt in hoeverre partijen gehouden kunnen worden aan de afspraken die via dit communicatiemiddel zijn gemaakt. Dit is een vraag naar de rechtsgeldigheid en bewijskracht van elektrische berichten in het algemeen, waaronder ook SMS te rubriceren valt.

Geen schriftelijkheidsvereiste
Stel dat iemand een geldbedrag van jou leent. In zo’n geval sluit je een overeenkomst. De uitlener leent een bedrag uit aan de geldlener en de geldlener moet het bedrag conform afspraak (in gelijke termijnen) terugbetalen. Als dit voor beide partijen duidelijk is en beide partijen gaan hiermee akkoord, dan is een rechtsgeldige overeenkomst. Het is echter geenszins verplicht om een schriftelijke overeenkomst aan te gaan. Een overeenkomst kan en mag mondeling worden gesloten. Sterker nog, dit gebeurt in de dagelijkse praktijk ontelbare keren per dag. Zo sluit je (onbewust) een overeenkomst indien je een brood koopt bij de bakker of een artikel afrekent bij een warenhuis.

Aanbod & Aanvaarding
Juridisch vertaald, komt een overeenkomst tot stand door aanbod en aanvaarding op grond van artikel 6:217 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek. Een aanbod is een voorstel van een wederpartij tot het sluiten van een overeenkomst. Het voorstel moet gericht zijn tot een natuurlijk persoon of rechtspersoon en het moet voldoende bepaalbaar zijn. Om te spreken van een aanbod moet het de essentiële punten of hoofdzaken bevatten. Wat die precies zijn kan per type overeenkomst verschillen. Er dient onderscheid te worden gemaakt tussen een uitnodiging tot het doen van een aanbod en een daadwerkelijk aanbod.

Een aanbod houdt een ‘handelen’ in. Een enkel ‘ja’ van de partij waaraan het aanbod is gegeven is in beginsel voldoende om een overeenkomst (rechtsgeldig) tot stand te brengen. Een WhatsApp of SMS bericht met daarin vervat een voorstel tot overeenkomst en het akkoord daarop in een reply aan de afzender lijkt daarmee een rechtsgeldige overeenkomst. De rechter is in twee zaken wat dieper ingegaan op de juridische gevolgen van elektronische berichten.

Dakdekkers-zaak
In april 2017 deed de rechter in Limburg uitspraak in de zogeheten Dakdekkers-zaak. In 2015 schakelde een dakdekkersbedrijf een installatiebedrijf in. Het installatiebedrijf stuurde daarvoor een factuur van € 4.500. Het dakdekkersbedrijf ontving twee maanden later nog een factuur voor meerwerk ad. € 7.000. Het dakdekkersbedrijf was het niet eens met de facturen en betaalde slechts € 1.000. Verdere betalingen volgden er ondanks herinneringen of aanmaning(en) niet. Een gerechtelijke procedure aangespannen door het installatiebedrijf was het logische gevolg.

In de procedure stond de vraag centraal staat of het dakdekkersbedrijf toestemming heeft gegeven voor het gefactureerde meerwerk. Het dakdekkersbedrijf ontkent dit tegenover de rechter. Het installatiebedrijf presenteert hierop een uitdraai van mails én sms’jes waarin het dakdekkersbedrijf belooft de facturen te zullen gaan voldoen. De rechter staat dit bewijs toe en het dakdekkersbedrijf moet de facturen (inclusief kosten procedure) alsnog betalen. Uit deze zaak volgt dat elektronische berichten door de rechter toegelaten worden als bewijs in civiele zaken.

Flexjob-zaak
In 2012 verliet een werknemer van Flexjob aan het eind van de dag boos het kantoor. Ze riep dat het werk niets voor haar was waarna Flexjob per post ontslag van deze werknemer aankondigde. De werknemer stelt echter dat zij zich had ziekgemeld via een WhatsApp-bericht. Flexjob beweert dat zij het bericht nooit heeft ontvangen dan wel gelezen. Het WhatsApp-bericht bevatte echter twee vinkjes. Hierdoor heeft de rechter beslist dat de vinkjes daadwerkelijk bewijs zijn dat het bericht is afgeleverd. Uit het appje had Flexjob kunnen halen dat de werknemer niet van plan was om haar ontslag in te dienen. Tegenwoordig zijn de twee vinkjes vervangen door blauwe vinkjes. Deze technische inrichting van WhatsApp zorgt voor ontvangstbevestiging alsook de bevestiging dat een verzonden app-bericht door ontvanger geopend (en vermoedelijk gelezen) is. Dit wordt doorgaans als zeer overtuigend bewijs gezien.

Conclusie
Een afspraak via WhatsApp of SMS is net zo rechtsgeldig als een schriftelijke overeenkomst. Ook in een rechtszaak kunnen de afspraken die gemaakt zijn via WhatsApp of SMS gereproduceerd worden en opvolgend grote gevolgen hebben. Daarom het absoluut geen overbodige luxe om belangrijke afspraken in een schriftelijke, getekende overeenkomst op te nemen.